2023 yılında 500 Milyar Dolar ihracat hedefinin gerçekleştirilmesi hedefi, cari açığın uzun zamandır yüksek seyretmesi nedeni ile önemli bir hedef. Aslında, dış ticaret (enerji) açığı nedeni ile kaynaklanan bu durumu, çeşitli sektör (sağlık, turizm, finans, inşaat, vb.) ile de kapatmak mümkün, ancak ülkemizin ödemeler bilançosunda bu kalemler yeterli gelmediği için, açıklar uzun süredir sermaye ve portföy yatırımları ile finanse edilmek durumunda kalıyor. Ya gelir kalemlerinin daha çok artması, ya da (mümkünse eşzamanlı) gider kalemlerinin azaltılması gerekiyor.

İşte bu nedenledir ki ; Euro Bölgesindeki faiz gelişimleri (negatife dönen faizler) ve ekonomik yavaşlama ile diğer bölgesel gelişmelerin ihracat gelirlerimiz ile ithalat giderlerimiz açısından önemi büyük. Keza, Dolar faizlerin artması beklentisi ile de durum önem arz ediyor. Yani, alternatif pazarların bulunması, yeni ihraç kalemlerinin oluşması, katma değerli yeni ulusal markaların döviz geliri sağlaması özellikle kur ve ticaret savaşlarının yaşandığı bir ekonomik dünyada cari açığın ileriki yıllardaki finansmanı açısından kritik.

İhracatı teşvik etmek ve bu alternatiflerin gelişimi için verilen desteklerin arasında en önemlilerinden biri Ekonomi Bakanlığı sponsorluğundaki URGE…

URGE kapsamındaki destekleri 6 ana başlıkta toplayabiliriz.

1.       İhtiyaç Analizi: Projeye dahil olan kümelenmiş firmaların ihracat yetkinliklerini geliştirmek üzere neye ihtiyacı olduğuna dair durum tespiti yapılmaktadır.
2.      Eğitim: İhtiyaç analizinde belirlenen eksiklikler ve gereksinimler için eğitim alanları tespit edilmektedir.
3.      Yurtdışı Pazarlama: Firmaların küme olarak gerçekleştirecekleri pazar araştırması ve ziyaretleri, ticaret heyetleri ve tanıtım faaliyetlerini içermektedir.
4.      Alım Heyeti: Yurtdışındaki potansiyel alıcıların ülkeye davet edilerek sektörlerin ve firmaların tanıtılması gerçekleştirilmektedir.
5.      İstihdam: İşbirliği kuruluşunda görevlendirilecek olan personelin ücreti karşılanmaktadır.
6.      Danışmanlık: Kümedeki şirketlerin ihracat yetkinliğini geliştirmek üzere alacakları danışmanlıklar değerlendirilmektedir.

Kümelenme ise ; Aynı ya da benzer iş kolunda faaliyet gösteren, coğrafi olarak birbirine yakın, birbirleriyle işbirliği veya rekabet halinde olan üretici ve yan sanayi firmalarının, hizmet tedarikçilerinin ve üniversite, kalkınma ajansları, odalar, birlikler gibi ilgili kurumların bir araya gelmesidir.

Kümelenme bir işbirliği kuruluşu kapsamında oluşmalıdır. İhracatçı Birlikleri, Odalar, Sektörel Dernek ve Vakıflar, OSB’ler bu kapsamdaki örnek kuruluşlardır.

URGE kapsamında, eğitim ve danışmanlık faaliyetleri bir işbirliği kuruluşu bünyesinde kümelenmiş bir sektör firma grubu için oluşturulan program dahilinde, harcama tutarının % 75′ine kadar Ekonomi Bakanlığı tarafından finanse edilmektedir. Eğitim için 36 aylık bu programda üst limit program bazında 400.000, bireysel bazlı şirket danışmanlık ihtiyaçları için 50.000 Amerikan Doları olarak belirlenmiştir.

Eğitimler kapsamında örneğin, yurtdışı pazarlara giriş, dış ticarette ödeme yöntemleri, dış ticaretin finansmanı, finansçı olmayanlar için finans, para ve döviz piyasaları, stratejik pazarlama gibi başlıklar yer almaktadır.

Danışmanlık alanları ise, finansal yönetim ve (döviz, ödeme) risk yönetimi, bilgi teknolojileri, tedarik zinciri yönetimi gibi başlıklardır. Pazar araştırması, kurumsallaşma kapsamında da destek imkanı bulunuyor.

Tabii ki ihracata yönelik destekler ve teşvikler sadece URGE ile sınırlı değil. URGE kapsamında da uyulması gereken belli kriterler var, yani tebliğde yer alan unsurlar yerine gelmezse teşvik geçerli olmuyor.

2000′den fazla firmanın 100′den fazla proje kapsamında faydalandığı bu teşviklerin ihracata katkısı yadsınamaz. Gerek proje ihtiyaç analiz danışmanlığı, gerekse eğitim faaliyetlerinde sanayi odası ve ihracatçı birliklerinde bizzat yer aldığım bu projelerde, firma katılım ve ilgilerinin de yüksek olduğunu bizzat deneyimlemiş biri olarak, katma değerin uzun vadeli de olsa ülkemizdeki 30.000 civarındaki ihracatçı sayısına olumlu katkı yapacağı aşikar.